ایراننامه دورهمی
جشنها، دورههای تاریخی، شهرها، شاعران و ایدههای خانوادگی؛ با منابع و پیوندهای ثابت.
شهر و میراث
اصفهان؛ میدان و زندگی شهری
میدان نقش جهان نمونهای از سازماندهی فضای شهری صفوی است. بازار و بناهای پیرامون، پیوند کار، هنر و زندگی عمومی را نشان میدهند.
یزد؛ سازگاری با اقلیم
بافت تاریخی یزد برای شناخت معماری خشتی، گذرها و سازگاری با اقلیم خشک اهمیت دارد. خانه و محله را در کنار هم میخوانیم.
تبریز؛ داستان بازار
بازار تاریخی تبریز مجموعهای بههمپیوسته برای دادوستد و زندگی اجتماعی است. برای شناخت شهر، مسیر کالا و روابط میان فضاها را دنبال میکنیم.
تهران؛ گلستان و تاریخ دربار
کاخ گلستان از مسیرهای شناخت معماری و هنر دوره قاجار در تهران است. ساختمانها و تزئینات را با تاریخ تغییر و استفاده آنها بررسی میکنیم.
باغ ایرانی؛ از آب تا هندسه
باغ ایرانی در مناطق گوناگون شکلهای متفاوت یافته است. مسیر آب، تقسیم فضا و رابطه کوشک و گیاهان، موضوعهایی برای مشاهده و مقایسهاند.
شوشتر؛ میراث مهندسی آب
سامانه تاریخی آبی شوشتر برای شناخت مدیریت و استفاده از آب اهمیت دارد. اجزای این مجموعه در دورههای گوناگون شکل گرفته و تغییر کردهاند.
شاعران و ادبیات
حافظ
حافظ شاعر غزل فارسی و پیوندخورده با شیراز است. اطلاعات زندگی او محدود است؛ همه تصاویر شعر را نباید گزارش زندگی شخصی شاعر دانست.
سعدی
سعدی از چهرههای برجسته شعر و نثر فارسی است. گلستان و بوستان دو اثر شناختهشده او هستند؛ حکایت ادبی را از سند مستقیم تاریخی جدا میخوانیم.
فردوسی
فردوسی سراینده شاهنامه است؛ اثری که روایتهای اسطورهای، پهلوانی و تاریخی را در یک سنت ادبی کنار هم آورده است. این بخشها را با یک معیار تاریخی یکسان نمیخوانیم.
مولانا
مولانا از شاعران بزرگ فارسیزبان است. مثنوی و دیوان شمس از آثار اصلی او هستند؛ زندگی شاعر، داستان و تفسیرهای بعدی را از هم متمایز میکنیم.
خیام
خیام با ریاضیات، دانش و رباعی شناخته میشود. انتساب همه رباعیهای مشهور به او قطعی نیست و تاریخ زندگی او نیز در همه منابع یکسان گزارش نشده است.
نظامی گنجوی
نظامی گنجوی با منظومههای داستانی فارسی شناخته میشود. پنج اثر او در مجموعه خمسه یا پنج گنج خوانده میشوند و در هنر کتابآرایی نیز تأثیر داشتهاند.
پروین اعتصامی
پروین اعتصامی از شاعران معاصر ایران است. گفتوگو و مناظره ادبی در شعر او جایگاه برجستهای دارد و راهی برای طرح مسائل انسانی و اجتماعی میشود.
نیما یوشیج
نیما یوشیج با دگرگونی شعر معاصر فارسی شناخته میشود. در کنار شعر فارسی، شعرهای طبری او نیز بخشی از میراث ادبی اوست.
با هم بخوانیم
تاریخ ایران برای کودکان
با یک شیء، یک تصویر و یک سؤال شروع کنیم. هدف، کنجکاوی و گفتوگوست؛ لازم نیست کودک نام همه شاهان را حفظ کند.
از افسانه تا تاریخ
روایت ادبی ارزش خودش را دارد. برای ادعای تاریخی، از متن میپرسیم چه زمانی نوشته شده، چه هدفی داشته و چه شواهد مستقلی آن را پشتیبانی میکند.
مردم چگونه زندگی میکردند؟
تاریخ فقط جنگ و شاه نیست. خانه، کار، خوراک، پوشاک و بازی را با شواهد همان دوره بررسی کنیم و زندگی یک طبقه را به همه مردم تعمیم ندهیم.
زنان و نقشهای اجتماعی
در خواندن تاریخ، زندگی زنان، کودکان، هنرمندان و کارکنان را هم دنبال کنیم. عنوان یا جایگاه یک زن درباری نماینده وضعیت همه زنان آن دوره نیست.
داستان چیزهای آشنای خانه
از یک فرش، ظرف یا ساز شروع کنیم. جنس، نقش، کاربرد و مسیر رسیدن آن به خانه، پرسشهایی برای شناخت فرهنگ و حافظه خانوادهاند.
ایران در قاب عکس و سند
هر عکس تاریخی باید تاریخ یا بازه تقریبی، مکان، منبع و وضعیت مجوز داشته باشد. تصویر بازسازیشده یا نمادین را بهعنوان سند واقعی معرفی نمیکنیم.
شبهای تاریخ در دورهمی
مطالعه را به یک برنامه کوتاه و صمیمی تبدیل کنیم: روایت مستند، گفتوگو و فعالیت کودکان. برگزاری هر برنامه نیاز به هماهنگی و تأیید قبلی دارد.
